راه‌اندازی آسان Proxmox، بخش ۷: پشتیبان‌گیری سازمانی با Proxmox Backup Server

رضا قنبری ۵ اوت ۲۰۲۶ مجازی‌سازی ۱۰ دقیقه مطالعه

در بخش سوم پشتیبان‌گیری ساده را دیدیم: یک فایل کامل از ماشین که روی فضای محلی ذخیره می‌شد. برای استفاده‌ی سازمانی این کافی نیست؛ آن‌جاست که Proxmox Backup Server (به‌اختصار PBS) وارد می‌شود: یک سرور پشتیبان اختصاصی با پشتیبان‌های افزایشی، حذف داده‌های تکراری، تأیید صحت و بازیابی سریع.

PBS چیست و چه فرقی دارد؟

PBS یک محصول جدا از Proxmox VE است که فقط یک کار می‌کند و آن را عالی انجام می‌دهد: نگه‌داری پشتیبان‌ها. مهم‌ترین ویژگی‌ها:

  • افزایشی (Incremental). بعد از اولین پشتیبان، فقط بخش‌های تغییرکرده خوانده و ذخیره می‌شوند؛ پس پشتیبان‌های بعدی خیلی سریع‌ترند.
  • حذف داده‌های تکراری (Deduplication). داده در قطعه‌های کوچک ذخیره می‌شود و هر قطعه فقط یک‌بار نگه‌داری می‌شود، حتی اگر در چند پشتیبان یا چند ماشین تکرار شده باشد. نتیجه: صرفه‌جویی چشمگیر در فضا.
  • فشرده‌سازی و رمزنگاری. پشتیبان‌ها فشرده و در صورت نیاز رمز می‌شوند.
  • تأیید صحت (Verify). PBS می‌تواند سلامت پشتیبان‌ها را به‌طور دوره‌ای بررسی کند.
  • نگه‌داری و همگام‌سازی. سیاست نگه‌داری (prune) و همگام‌سازی به یک PBS دوم (مثلاً خارج از سایت) پشتیبانی می‌شود.

پیش‌نیازها

  • یک نمونه‌ی PBS. در دنیای واقعی بهتر است روی یک سرور جدا باشد؛ در این آزمایشگاه آن را روی یکی از گره‌ها نصب می‌کنیم.
  • یک فضای دیسک برای datastore (جایی که قطعه‌های پشتیبان ذخیره می‌شوند).
  • دسترسی شبکه‌ای از Proxmox به PBS.

گام ۱: نصب Proxmox Backup Server

می‌توانید PBS را از روی ایمیج اختصاصی آن نصب کنید (دقیقاً مثل نصب Proxmox در بخش اول). برای آزمایشگاه، بسته‌ی آن را از مخزن اضافه و نصب می‌کنیم:

echo "deb http://download.proxmox.com/debian/pbs bookworm pbs-no-subscription" \
    > /etc/apt/sources.list.d/pbs.list
apt-get update
apt-get install -y proxmox-backup-server
نصب موفق Proxmox Backup Server
نصب PBS. پس از نصب، سرویس تحت وب آن روی پورت ۸۰۰۷ بالا می‌آید.

گام ۲: ساخت Datastore

Datastore جایی است که پشتیبان‌ها در آن ذخیره می‌شوند. هنگام ساخت، PBS ساختار «انبار قطعه‌ها» (chunk store) را می‌سازد:

proxmox-backup-manager datastore create pbsstore /pbs-store
ساخت datastore و گرفتن اثر انگشت گواهی
ساخت datastore با نام pbsstore. در پایین، اثر انگشت (fingerprint) گواهی PBS را می‌گیریم که در گام بعد لازم می‌شود.

دستور datastore create خودش اثر انگشت را چاپ نمی‌کند؛ آن را جداگانه می‌گیریم (یا در پنل PBS از داشبورد، دکمه‌ی «Show Fingerprint»):

proxmox-backup-manager cert info | grep -i fingerprint

گام ۳: اتصال PBS به Proxmox

حالا PBS را به‌عنوان یک فضای ذخیره‌سازی به Proxmox معرفی می‌کنیم. در پنل به Datacenter > Storage > Add > Proxmox Backup Server بروید و این‌ها را وارد کنید: آدرس سرور، نام datastore، نام کاربری و رمز، و اثر انگشت گواهی.

اثر انگشت گواهی چیست؟

PBS از گواهی خودامضا استفاده می‌کند. اثر انگشت (fingerprint) یک اثر عمومی از آن گواهی است (نه یک secret) و به Proxmox کمک می‌کند مطمئن شود دارد به سرور درست وصل می‌شود. رمز عبور در فرم به‌صورت نقطه نمایش داده می‌شود و ذخیره‌ی امن می‌شود.

گام ۴: گرفتن اولین پشتیبان

حالا مثل بخش سوم پشتیبان می‌گیریم، فقط مقصد را روی فضای PBS می‌گذاریم. می‌توانید از پنل (دکمه‌ی «Backup now» روی ماشین و انتخاب فضای PBS) یا از خط فرمان استفاده کنید:

vzdump 100 --storage pbs-backup --mode snapshot
گرفتن پشتیبان از ماشین روی PBS
پشتیبان‌گیری ماشین ۱۰۰ روی PBS. چون دیسک این ماشین آزمایشی تقریباً خالی است (همه صفر)، PBS همه‌ی قطعه‌ها را تکراری تشخیص می‌دهد و «reused 100%» می‌شود؛ یعنی عملاً چیزی دوباره ذخیره نشد.

افزایشی و بدون تکرار: چرا PBS متفاوت است

حالا بار دوم که پشتیبان می‌گیرید، PBS فقط قطعه‌های تغییرکرده را ذخیره می‌کند و قطعه‌های تکراری را دوباره نمی‌نویسد. اگر چند پشتیبان از یک ماشین بگیرید، فضای مصرفی تقریباً به‌اندازه‌ی یک نسخه می‌ماند، نه چند برابر.

فهرست پشتیبان‌های ماشین روی PBS
دو پشتیبان از ماشین ۱۰۰ روی فضای PBS، در قالب pbs-vm.

در خود PBS هم می‌توانید این پشتیبان‌ها را ببینید. بخش Content در datastore، گروه پشتیبان ماشین را با تعداد نسخه‌ها نشان می‌دهد:

محتوای datastore در پنل PBS با دو نسخه‌ی پشتیبان
پنل PBS: گروه پشتیبان vm/100 با دو نسخه، همه در یک datastore با حذف تکراری‌ها.

بازیابی، تأیید و نگه‌داری

داشتن پشتیبان تنها نیمی از کار است؛ باید بتوانید بازیابی کنید. با PBS می‌توانید:

  • بازیابی کامل ماشین یا حتی بازیابی یک فایل از داخل پشتیبان (File Restore).
  • Verify Jobs برای بررسی دوره‌ای سلامت پشتیبان‌ها.
  • Prune و Garbage Collection برای اجرای سیاست نگه‌داری و آزاد کردن فضای قطعه‌های بی‌استفاده.
  • Sync Jobs برای کپی پشتیبان‌ها به یک PBS دوم خارج از سایت.

قانون طلایی پشتیبان‌گیری

یک نسخه‌ی پشتیبان روی همان زیرساخت کافی نیست. دست‌کم یک نسخه را جای دیگر (خارج از سایت) و ترجیحاً به‌صورت غیرقابل‌تغییر نگه دارید تا در برابر باج‌افزار و خطای انسانی هم امن باشید.

جمع‌بندی و بخش بعد

در این بخش یک سرور پشتیبان اختصاصی راه انداختیم، آن را به Proxmox وصل کردیم و دیدیم چطور پشتیبان‌های افزایشی و بدون تکرار، هم سریع‌اند و هم کم‌حجم. حالا زیرساخت ما هم دسترس‌پذیری بالا دارد، هم ذخیره‌سازی مشترک، و هم پشتیبان‌گیری درست.

بخش‌های این مجموعه

← بازگشت به وبلاگ